Vaststellingsovereenkomst Tekenen Tijdens Ziekte: Wat Zijn Uw Risico's?

Een vaststellingsovereenkomst (VSO) tekenen terwijl u ziek bent, kan uw recht op een WW-uitkering of Ziektewetuitkering direct in gevaar brengen. Dit artikel legt uit wanneer dit wel en niet veilig is, welke wettelijke bescherming u heeft tijdens ziekte, en hoe u voorkomt dat u onbedoeld uw uitkering misloopt.

Kan ik een VSO tekenen als ik ziek ben?

Ja, het is juridisch mogelijk om tijdens ziekte een vaststellingsovereenkomst te tekenen, maar dit is in de meeste gevallen sterk af te raden. Tijdens de eerste twee jaar van ziekte geniet u wettelijke ontslagbescherming en recht op loondoorbetaling. Tekent u desondanks een VSO, dan loopt u het risico dat het UWV oordeelt dat u vrijwillig heeft meegewerkt aan uw eigen werkloosheid, met als gevolg dat u geen WW-uitkering krijgt.

Waarom is ziekte zo'n groot risico bij een VSO?

Het UWV toetst bij elke VSO of u verwijtbaar werkloos bent geworden. Bent u ziek op het moment van tekenen, dan redeneert het UWV al snel dat u zelf had kunnen weten dat instemmen met ontslag tijdens een periode van ontslagbescherming onverstandig was. Dat oordeel kan leiden tot een volledige weigering van de WW-uitkering, of een sanctieperiode waarin u tijdelijk geen recht heeft op een uitkering.

Daarnaast speelt de Ziektewet een rol. Bent u ziek uit dienst gegaan, dan kunt u in beginsel een Ziektewetuitkering aanvragen bij het UWV. Ook hier geldt echter dat het UWV kritisch kijkt naar de omstandigheden van uw vertrek, en een onzorgvuldig geformuleerde VSO kan ook dit recht in gevaar brengen.

De twee jaar ontslagbescherming: wat betekent dit precies?

Zolang u ziek bent, mag uw werkgever u gedurende de eerste 104 weken (twee jaar) niet eenzijdig ontslaan. Dit opzegverbod tijdens ziekte is een van de sterkste vormen van ontslagbescherming die het Nederlandse arbeidsrecht kent. Uw werkgever kan in deze periode geen ontslagvergunning bij het UWV krijgen, en ook de kantonrechter zal een ontbindingsverzoek in de regel afwijzen.

Precies om deze reden proberen sommige werkgevers via een vaststellingsovereenkomst alsnog tot een beëindiging te komen: een VSO omzeilt namelijk de formele ontslagprocedure, en daarmee ook het opzegverbod. Dat is op zichzelf niet verboden, maar het verschuift het risico volledig naar u als werknemer.

In welke situaties kan het tijdens ziekte wél verantwoord zijn?

Er zijn uitzonderingen waarin het tekenen van een VSO tijdens ziekte minder risicovol is, mits dit zorgvuldig wordt vormgegeven:

• Uw ziekte staat volledig los van uw werk, en u bent beschikbaar voor ander soort werk bij een andere werkgever. Dit is een belangrijke voorwaarde om toch voor WW in aanmerking te komen.

• De einddatum in de VSO wordt bewust gepland ná de periode van ontslagbescherming, of pas nadat u bent hersteld.

• U bevindt zich nog in de proeftijd. Tijdens de proeftijd mogen zowel werkgever als werknemer de arbeidsovereenkomst beëindigen, ook bij ziekte, omdat het opzegverbod hier niet geldt.

• Uw ziekte is ontstaan door de werksituatie zelf, bijvoorbeeld door een arbeidsconflict of pesten, terwijl u wel inzetbaar bent voor ander werk elders.

Deze uitzonderingen zijn nadrukkelijk geen vrijbrief: elke situatie wordt individueel beoordeeld door het UWV, en een foutieve inschatting kan u alsnog uw uitkering kosten.

Wat moet er in de VSO staan om uw risico te beperken?

Als er, ondanks de risico's, toch gekozen wordt voor een VSO tijdens ziekte, zijn de volgende punten essentieel om uw positie zo veilig mogelijk te maken:

1. Een expliciete verklaring dat het initiatief tot beëindiging volledig bij de werkgever ligt, en dat u geen enkel verwijt treft.

2. Een bevestiging dat u, ondanks uw ziekte, beschikbaar en bemiddelbaar bent voor de arbeidsmarkt in het algemeen.

3. Een correct berekende (fictieve) opzegtermijn, aansluitend op uw arbeidscontract.

4. Geen enkele formulering die suggereert dat de beëindiging verband houdt met disfunctioneren of verwijtbaar gedrag van uw kant.

Wat gebeurt er als het UWV oordeelt dat u verwijtbaar werkloos bent?

Oordeelt het UWV dat u verwijtbaar werkloos bent geworden, dan kan dit twee gevolgen hebben. In de meest ernstige gevallen wordt de WW-uitkering volledig geweigerd. In minder ernstige gevallen legt het UWV een sanctieperiode op, waarbij de uitkering voor een bepaalde tijd wordt opgeschort. Dit kan u, afhankelijk van uw situatie, weken tot maanden aan inkomen kosten, bovenop het inkomensverlies dat al ontstaat door het einde van uw dienstverband.

Praktijkvoorbeeld

Een werknemer die na een burn-out enkele maanden ziek thuis zat, ontving van haar werkgever een vaststellingsovereenkomst met de mededeling dat de samenwerking niet meer werkte. Onder druk van de situatie tekende zij vrijwel direct, zonder de VSO te laten controleren.

Bij de WW-aanvraag bleek het UWV grote moeite te hebben met de formulering in de overeenkomst: nergens stond expliciet vermeld dat het initiatief bij de werkgever lag, en de tekst liet ruimte voor de interpretatie dat de beëindiging samenhing met haar functioneren. Het gevolg was een sanctieperiode van meerdere weken voordat alsnog een uitkering werd toegekend, een periode die met een zorgvuldiger geformuleerde VSO grotendeels te voorkomen was geweest.

Wat kunt u het beste doen als u ziek bent en een VSO heeft ontvangen?

Onderteken in geen geval direct. U heeft wettelijk minimaal 14 dagen bedenktijd na ondertekening, maar het is verstandiger om de VSO al vóór het tekenen te laten beoordelen. Juist bij ziekte is de formulering van de overeenkomst bepalend voor of u uw WW-recht behoudt, en dat is precies het soort detail dat voor een leek moeilijk te beoordelen is.

Meer weten over de vaststellingsovereenkomst in het algemeen, inclusief bedenktijd en transitievergoeding? Lees onze uitgebreide uitleg: Vaststellingsovereenkomst (VSO): wat je moet weten.

Wilt u weten hoeveel transitievergoeding u kunt verwachten? Gebruik onze rekentool transitievergoeding.

Laat uw VSO tijdens ziekte gratis controleren

Bij Djafari Law Firm beoordelen wij uw vaststellingsovereenkomst kosteloos in een eerste gesprek, met specifieke aandacht voor de gevolgen van uw ziekmelding voor uw WW- en Ziektewetrecht. In veel gevallen worden de kosten van deze beoordeling vergoed door uw werkgever.

Vraag hier een gratis VSO-controle aan

Dit artikel is opgesteld door Djafari Law Firm, gespecialiseerd in arbeidsrecht in Amsterdam. De informatie in dit artikel is algemeen van aard en vormt geen juridisch advies voor uw specifieke situatie. Het genoemde praktijkvoorbeeld is geanonimiseerd en dient ter illustratie.