De proeftijd wordt vaak gezien als een vrijblijvende periode waarin alles mag. Werkgevers denken soms dat ze zonder reden afscheid kunnen nemen en werknemers hebben geregeld het gevoel dat ze nergens recht op hebben. Dat beeld klopt niet. Juist tijdens de proeftijd gelden duidelijke wettelijke regels die jouw positie als werknemer beschermen.
De proeftijd is bedoeld om beide partijen te laten beoordelen of de samenwerking bevalt. Dat betekent echter niet dat afspraken vaag mogen zijn of dat een werkgever onbeperkte vrijheid heeft.
Wanneer is een proeftijd geldig?
Een proeftijd is alleen geldig als deze correct is vastgelegd. Dat betekent dat de proeftijd schriftelijk in de arbeidsovereenkomst moet staan voordat je begint met werken. Een mondelinge afspraak of een losse verwijzing in een e-mail is onvoldoende. Als de proeftijd niet rechtsgeldig is overeengekomen, kan een werkgever zich er later ook niet op beroepen.
In de praktijk zien wij regelmatig dat werknemers worden ontslagen āin de proeftijdā, terwijl die proeftijd juridisch gezien helemaal niet bestond. Dat kan grote gevolgen hebben voor de geldigheid van het ontslag.
Hoe lang mag een proeftijd duren?
De maximale duur van de proeftijd hangt af van het type contract dat je hebt afgesloten. Bij korte tijdelijke contracten is een proeftijd vaak helemaal niet toegestaan. Bij langere contracten gelden vaste wettelijke maxima. Een proeftijd die langer duurt dan is toegestaan, is niet deels maar volledig ongeldig. Dat betekent dat je werkgever er geen gebruik van mag maken.
Ook hier gaat het in de praktijk regelmatig mis, bijvoorbeeld door slordige formuleringen of doordat werkgevers denken dat een paar extra dagen verschil voldoende is om toch een proeftijd af te spreken. De rechter denkt daar vaak anders over.
Wat mag een werkgever wel en niet doen?
Tijdens een geldige proeftijd mogen zowel werkgever als werknemer de arbeidsovereenkomst direct beƫindigen. Een reden geven is in principe niet verplicht. Dat betekent echter niet dat alles is toegestaan. Ontslag mag niet discriminerend zijn en moet voldoen aan de normen van goed werkgeverschap.
Word je bijvoorbeeld ontslagen omdat je zwanger bent, ziek bent geworden of om een andere verboden reden, dan kan dat ontslag alsnog onrechtmatig zijn. Ook dit wordt in de praktijk vaak onderschat.
Veelgemaakte misverstanden over de proeftijd
Veel werknemers denken dat de proeftijd pas begint wanneer het contract formeel ingaat, maar juridisch start de proeftijd op de eerste dag dat je daadwerkelijk werkt. Daarnaast geldt dat een proeftijd altijd voor beide partijen gelijk moet zijn. Een nieuwe proeftijd bij verlenging van hetzelfde contract in dezelfde functie is in de meeste gevallen niet toegestaan.
Ontslag tijdens de proeftijd komt vaak onverwacht en roept veel vragen op. Of een werkgever zich terecht op de proeftijd beroept, hangt af van details die niet altijd meteen zichtbaar zijn. Juist daarom is het verstandig om je situatie tijdig juridisch te laten beoordelen.
Via onze website kun je vrijblijvend een gesprek inplannen. Samen kijken we of de proeftijd correct is afgesproken en of jouw rechten zijn gerespecteerd. In veel gevallen blijkt er meer mogelijk dan werknemers in eerste instantie denken.
